Iedereen zegt dat je het nu los mag laten. Je kind is gezond, jij bent er nog, het is voorbij. En toch sta je onder de douche en ben je ineens weer daar: het felle licht, de stemmen om je heen, dat ene moment waarop je dacht dat het misging. EMDR bij bevallingstrauma helpt je om die herinnering terug te brengen naar de plek waar hij hoort: in het verleden.
In deze blog lees je hoe je herkent dat je bevalling is blijven hangen, wat EMDR precies is, hoe een behandeling eruitziet en wat je kunt verwachten. Zodat je weet waar je aan begint, voordat je de stap zet.
Wanneer een bevalling blijft hangen
Ongeveer 10 tot 20 procent van de vrouwen ervaart haar bevalling als naar of traumatisch. Dat zijn er veel meer dan je zou denken als je naar de geboortekaartjes kijkt. Meestal praat je er niet over. Want wat moet je zeggen, als iedereen blij voor je is?
Bevallingstrauma laat zich op veel manieren zien. Misschien herken je iets van dit:
- Beelden of geluiden van de bevalling die ongevraagd opkomen, overdag of in je dromen
- Een lijf dat schrikt of verstijft bij een ziekenhuisgeur, een sirene of een geboorteverhaal van een vriendin
- Dingen vermijden: de nacontrole, langs het ziekenhuis rijden, foto’s van die dag bekijken
- Prikkelbaar zijn, slecht slapen, constant op scherp staan
- Schuld of schaamte: het gevoel dat je het “beter had moeten doen”
- Afstand voelen tot je baby, of juist voortdurend bang zijn dat er iets met hem of haar gebeurt
- Een volgende zwangerschap niet durven overwegen
Veel vrouwen denken dan: “Medisch gezien ging alles toch goed? Ik moet me niet zo aanstellen.” Of: “Andere vrouwen hebben veel ergere dingen meegemaakt.”
Stop.
Of iets traumatisch is, hangt af van hoe jij het hebt beleefd. Een spoedkeizersnede kan traumatisch zijn. Een bevalling die op papier “normaal” verliep ook. Wat telt, is of je je onveilig, machteloos of alleen voelde, en of dat gevoel nu nog in je lijf zit. Lees meer over de signalen op onze pagina over bevallingstrauma en PTSS, of doe de PTSS-zelftest.
Wat is EMDR?
EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Het is een van de best onderzochte behandelingen voor de gevolgen van ingrijpende ervaringen, waaronder een bevallingstrauma.
Het idee erachter is eigenlijk heel logisch. Een gewone herinnering kun je ophalen zonder dat je lijf reageert. Een traumatische herinnering is anders opgeslagen. Hij voelt nog alsof het nu gebeurt, met dezelfde angst, dezelfde hartslag, dezelfde gedachte van toen. Daarom kun je er niet “gewoon even over praten” zonder overspoeld te raken.
Bij EMDR haal je die herinnering op, terwijl je tegelijkertijd een balletje volgt dat op een lichtbalk van links naar rechts beweegt. Dat volgen kost je werkgeheugen moeite. Daardoor is er minder ruimte voor de heftigheid van het beeld, en verliest de herinnering langzaam haar lading. In de video onderaan deze blog zie je hoe dat werkt.
Hoe gaat EMDR bij bevallingstrauma in zijn werk?
Een EMDR-behandeling begint nooit meteen met het zwaarste moment. Je wordt eerst goed voorbereid.
- De intake. We kijken samen naar je klachten, je bevalling en wat er sindsdien is gebeurd. Ook kijken we naar je draagkracht: hoeveel kun je nu hebben, met een baby en weinig slaap? Daarna bepalen we of EMDR op dit moment past.
- De beelden kiezen. Een bevalling bestaat vaak uit een paar momenten die het meest pijn doen. Het moment dat de hartslag wegviel. Het moment dat je baby werd weggehaald. Het moment dat niemand naar je luisterde. Die momenten zetten we op een rij.
- De sessie. Je haalt een beeld voor je geest, met de gedachte die erbij hoort, zoals “ik ga dood” of “ik heb gefaald”. Dan volg je het balletje, steeds een korte serie. Na elke serie vertelt de therapeut wat er opkomt. Dat kan van alles zijn: een ander beeld, een geur, een gevoel in je buik. Alles is goed. Je kunt het niet fout doen.
- Afronden. Aan het eind van een sessie is de spanning meestal al flink gezakt. Je kijkt met meer rust naar wat er gebeurd is.
Belangrijk om te weten: je raakt je herinnering niet kwijt. Je weet nog precies wat er gebeurd is. Het verschil is dat het niet meer voelt alsof je er opnieuw in zit.
Wat kun je verwachten, tijdens en na een sessie?
We gaan je niet vertellen dat EMDR licht is. Vrouwen beschrijven een sessie vaak als intensief. Je kunt er moe van worden of hoofdpijn krijgen. Sommigen voelen zich de rest van de dag een beetje in een bubbel. Ook kan er na een sessie ineens verdriet of boosheid loskomen, over wat er toen gebeurde of over hoe er met je werd omgegaan.
Dat is allemaal normaal. Het is een teken dat er iets in beweging komt. Wat we daarna heel vaak horen, is opluchting. Alsof er een last van je schouders is gevallen. En de zin die we misschien wel het vaakst horen: “Had ik dit maar eerder gedaan.”
Hoeveel sessies je nodig hebt, verschilt per persoon. Bij een trauma na één ingrijpende gebeurtenis, zoals een bevalling, merken veel vrouwen na een paar sessies al verschil in hun dagelijks leven.
Een paar praktische tips als je net moeder bent:
- Plan na een sessie wat rust in. Vraag of iemand de baby een uurtje kan overnemen.
- Kies een moment waarop je niet direct weer hoeft te presteren, dus liever geen sessie vlak voor een drukke werkdag.
- Vertel je partner of iemand dichtbij wat je doet. Dan hoef je het na een zware sessie niet in je eentje te dragen.
- Eet en drink iets na afloop. Het klinkt simpel, maar het helpt je lijf om weer te landen.

Veelgestelde vragen over EMDR na de bevalling
Was mijn bevalling wel erg genoeg voor EMDR?
Deze vraag krijgen we heel vaak. Het antwoord ligt in jouw klachten, en minder in wat er op papier gebeurde. Heb je er nu nog last van, dan is het de moeite waard om te kijken of EMDR kan helpen. Dat doen we samen in de intake.
Kan ik EMDR doen als ik borstvoeding geef?
Ja. EMDR is een behandeling zonder medicijnen. Borstvoeding staat er los van.
Kan EMDR ook online?
Ja. We hebben veel ervaring met online EMDR en hebben ons hierin bijgeschoold via de Vereniging EMDR Nederland. Voor veel jonge moeders is dat juist fijn: je hoeft de deur niet uit en je baby is dichtbij.
Blijf ik bij bewustzijn en houd ik mijn herinnering?
Ja, allebei. EMDR is geen hypnose. Je bent er de hele tijd helder bij, je kunt altijd stoppen en na de sessie ga je gewoon naar huis.
Ik denk aan een volgende zwangerschap. Heeft EMDR dan zin?
Veel vrouwen melden zich juist op dit punt. De angst voor een nieuwe bevalling kan groot zijn als de vorige nog niet verwerkt is. Of en wanneer EMDR past bij jouw kinderwens of een nieuwe zwangerschap, bespreken we in de intake.
Wie mag EMDR geven?
Het geven van EMDR is geen beschermde verrichting. In principe kan iedereen zich EMDR-therapeut noemen. Let daarom goed op of je behandelaar een geaccrediteerde opleiding heeft gevolgd. Alle psychologen bij Postpartum Centrum NL zijn opgeleid tot EMDR-therapeut, en we zijn gespecialiseerd in alles rond zwangerschap en bevalling.
Wanneer is het tijd om hulp te zoeken?
Veel vrouwen wachten te lang. Ze denken: het gaat wel over, ik overdrijf, ik heb nu geen tijd voor mezelf. Intussen lopen ze maanden rond met iets wat ze uitput, hun band met hun kind kleurt of hun relatie onder druk zet.
Merk je weken na je bevalling nog steeds dat de herinneringen je overvallen, dat je dingen vermijdt of dat je constant op scherp staat? Dan hoef je niet te wachten tot het vanzelf weggaat. Met een verwijzing van je huisarts kun je je aanmelden voor behandeling. Wil je eerst iemand spreken zonder wachttijd, dan kan dat via een losse online sessie.
Heb je gedachten om jezelf iets aan te doen of is er een acute situatie? Bel dan direct 113 of 112, of neem contact op met je huisarts.
Je bevalling mag een plek krijgen
Je hoeft niet te kiezen tussen blij zijn met je kind en verdrietig zijn over hoe het ging. Allebei mag er zijn. EMDR helpt je om weer naar je bevalling te kunnen kijken zonder dat je er opnieuw in verdwijnt.
Wil je weten of EMDR iets voor jou is? Lees meer over EMDR bij Postpartum Centrum NL en meld je aan. Wil je in de tussentijd zelf al ruimte maken voor wat je hebt meegemaakt? Dan is de audio masterclass Mentaal herstellen na je bevalling een goede eerste stap.
Benieuwd hoe herstel er in het echt uit kan zien? Lees het verhaal van Jojanneke na haar traumatische bevalling, of onze blog over vijf grote misverstanden over bevallingstrauma.